Κάθε χρόνο, χιλιάδες επαγγελματίες και επιχειρήσεις εκπλήσσονται από το εκκαθαριστικό τους. Το ποσό πληρωμής μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερο από τον φόρο εισοδήματος που είχαν υπολογίσει. Η αιτία είναι η προκαταβολή φόρου — ένα ποσό που βεβαιώνεται μαζί με τον φόρο της τρέχουσας δήλωσης, ως έναντι φόρου του επόμενου έτους.
Τι Είναι η Προκαταβολή Φόρου
Η προκαταβολή φόρου είναι ένα ποσό που καταβάλλεται κάθε χρόνο μαζί με τον φόρο της τρέχουσας δήλωσης, ως «έναντι» φόρου του επόμενου έτους. Στην ουσία, πληρώνεις φόρο για εισόδημα που δεν έχεις ακόμα βγάλει.
Ο κύκλος επαναλαμβάνεται ετησίως: η προκαταβολή που κατέβαλες πέρσι συμψηφίζεται με τον φόρο φέτος, και καταβάλλεις νέα προκαταβολή για το επόμενο έτος.
Γιατί το Εκκαθαριστικό Βγαίνει Πολύ Μεγαλύτερο από τον Φόρο
Η προκαταβολή δεν είναι δεύτερος φόρος, αλλά δημιουργεί πραγματική ταμειακή επιβάρυνση. Για παράδειγμα, αν ο φόρος σου είναι 5.000€ και έχεις προκαταβολή 55%, το εκκαθαριστικό μπορεί να φτάσει τα 7.750€, πριν υπολογιστούν τυχόν συμψηφισμοί.
Αυτός είναι ο λόγος που πολλοί επαγγελματίες βλέπουν ποσό πληρωμής πολύ μεγαλύτερο από τον φόρο που είχαν υπολογίσει.
Ποσοστά Προκαταβολής ανά Κατηγορία
| Κατηγορία | Κανονικός συντελεστής | Μείωση νέας δραστηριότητας |
|---|---|---|
| Φυσικά πρόσωπα με επιχειρηματική δραστηριότητα / ατομική επιχείρηση | 55% επί του φόρου | 50% μείωση στην πρώτη δήλωση με εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα |
| Νομικά πρόσωπα / νομικές οντότητες (ΙΚΕ, ΕΠΕ, ΑΕ, ΟΕ, ΕΕ κ.λπ.) | 80% επί του φόρου | 50% μείωση για τα 3 πρώτα οικονομικά έτη, εκτός μετατροπών/συγχωνεύσεων |
| Τραπεζικές ΑΕ και υποκαταστήματα αλλοδαπών τραπεζών | 100% επί του φόρου | Δεν εφαρμόζεται η ίδια μείωση |
| Μπλοκάκι που πληροί τις προϋποθέσεις φορολόγησης ως μισθωτή εργασία | Δεν βεβαιώνεται προκαταβολή για το εισόδημα αυτό | — |
Απλοποιημένο παράδειγμα — Ατομική επιχείρηση:
| Υπολογισμός | Ποσό |
|---|---|
| Φόρος εισοδήματος | 4.500€ |
| Προκαταβολή 55% | +2.475€ |
| Σύνολο πριν από λοιπές επιβαρύνσεις/συμψηφισμούς | 6.975€ |
Το παράδειγμα είναι απλοποιημένο και δεν λαμβάνει υπόψη τέλος επιτηδεύματος, συμψηφισμό προηγούμενης προκαταβολής, τεκμήρια ή λοιπές επιβαρύνσεις.
Πότε Μειώνεται η Προκαταβολή
Για φυσικά πρόσωπα, η μείωση λόγω πτώσης εισοδήματος άνω του 25% σε σχέση με το προηγούμενο έτος προβλέπεται στο άρθρο 70 Ν.4172/2013. Για νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες εφαρμόζεται αντίστοιχη δυνατότητα μέσω του άρθρου 71 Ν.4172/2013.
Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω myAADE μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου του φορολογικού έτους στο οποίο έγινε η βεβαίωση, με στοιχεία που αποδεικνύουν τη μείωση, όπως λογιστικά βιβλία, περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ ή άλλα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία. Στην πράξη, η μείωση δεν γίνεται αυτόματα. Χρειάζεται τεκμηρίωση με πραγματικά οικονομικά στοιχεία και έλεγχος πριν την υποβολή της αίτησης.
Πότε ΔΕΝ Βεβαιώνεται Προκαταβολή
- Διακοπή εργασιών: Αν έκλεισες την επιχείρησή σου και δεν υπέβαλες νέα έναρξη έως την υποβολή της δήλωσης
- Μπλοκάκι με φορολόγηση ως μισθωτή εργασία: Αν πληρούνται οι ειδικές προϋποθέσεις ώστε το εισόδημα από τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών να φορολογηθεί ως μισθωτή εργασία. Αν δεν πληρούνται, αντιμετωπίζεται ως επιχειρηματική δραστηριότητα και μπορεί να βεβαιωθεί προκαταβολή.
Σε Ποια Εισοδήματα Δεν Μπαίνει Προκαταβολή Φόρου
Η προκαταβολή φόρου δεν αφορά όλα τα εισοδήματα φυσικών προσώπων. Κατά κανόνα εφαρμόζεται στο εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα.
| Είδος εισοδήματος φυσικού προσώπου | Προκαταβολή φόρου; |
|---|---|
| Μισθός / σύνταξη | Όχι |
| Ενοίκια | Όχι |
| Μερίσματα | Δεν βεβαιώνεται πάνω στον φόρο μερισμάτων |
| Ατομική επιχείρηση / ελεύθερο επάγγελμα | Ναι, 55% |
| Μπλοκάκι που φορολογείται ως μισθωτή εργασία | Όχι, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις |
Η προκαταβολή βεβαιώνεται ως ποσοστό του φόρου που προκύπτει από επιχειρηματική δραστηριότητα, με έκπτωση τυχόν παρακρατηθέντων/καταβληθέντων φόρων.
Η Προκαταβολή στα Νομικά Πρόσωπα (ΙΚΕ, ΕΠΕ, ΑΕ, ΟΕ, ΕΕ κ.λπ.)
Για νομικά πρόσωπα ο συντελεστής είναι 80% επί του φόρου. Τα πρώτα 3 χρόνια λειτουργίας εφαρμόζεται μείωση 50% → πρακτικός συντελεστής 40%.
Παράδειγμα ΙΚΕ:
- Κέρδη: 50.000€ | Φόρος 22%: 11.000€
- Προκαταβολή 80%: 8.800€
- Σύνολο πληρωτέο: 19.800€
Υπολογιστής Προκαταβολής Φόρου
Υπολογιστής Προκαταβολής Φόρου
Εισάγετε τα στοιχεία σας για ενδεικτικό υπολογισμό εκκαθαριστικού
Κατηγορία
Νέα δραστηριότητα / μειωμένος συντελεστής;
Κύριος φόρος εισοδήματος πριν από προκαταβολή και συμψηφισμούς
Βάλε μόνο τον κύριο φόρο εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα, πριν από νέα προκαταβολή, παρακρατήσεις, προηγούμενη προκαταβολή και λοιπούς συμψηφισμούς.
Προηγούμενη προκαταβολή που συμψηφίζεται
Ενδεικτικός υπολογισμός για ατομικές επιχειρήσεις και νομικά πρόσωπα/νομικές οντότητες (ΙΚΕ, ΑΕ, ΕΠΕ, ΟΕ, ΕΕ κ.λπ. — γενικός συντελεστής 80%). Για τράπεζες χρειάζεται χωριστός έλεγχος. Δεν λαμβάνει υπόψη τέλος επιτηδεύματος, παρακρατήσεις, φόρο προηγούμενης χρήσης, λοιπούς συμψηφισμούς, μειώσεις προκαταβολής ή ειδικές απαλλαγές. Για επίσημη χρήση συμβουλευτείτε λογιστή.
Η Προκαταβολή Δεν Χάνεται — Συμψηφίζεται
Η προκαταβολή φόρου που πληρώνεις φέτος αφαιρείται από τον φόρο του επόμενου έτους. Αν ο φόρος του επόμενου έτους είναι μικρότερος από την προκαταβολή που έχεις ήδη πληρώσει, η διαφορά μπορεί να οδηγήσει σε επιστροφή ή μείωση του τελικού ποσού πληρωμής.
Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι ότι η προκαταβολή “χάνεται”, αλλά ότι δημιουργεί μεγάλη ταμειακή πίεση τη χρονιά που βεβαιώνεται.
Σχετικό άρθρο: Φορολογία Ελεύθερου Επαγγελματία 2026
Σχετικό άρθρο: ΙΚΕ ή Ατομική Επιχείρηση: Τι να Επιλέξεις
Το εκκαθαριστικό σου σε εξέπληξε με την προκαταβολή φόρου; Επικοινώνησε με Nerally για ανάλυση του τρόπου που υπολογίστηκε και για στρατηγική μείωσής της.
Συχνές Ερωτήσεις
Μαζί με τον φόρο εισοδήματος, κατά τη διαδικασία εξόφλησης σε δόσεις. Περιλαμβάνεται στο εκκαθαριστικό — δεν είναι ξεχωριστή πληρωμή.
Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν αποφεύγεται, γιατί βεβαιώνεται αυτόματα με τη δήλωση. Μπορεί να μη βεβαιωθεί ή να μειωθεί σε ειδικές περιπτώσεις, όπως διακοπή εργασιών ή αποδεδειγμένη μείωση εισοδήματος άνω του 25%. Για εισόδημα από μπλοκάκι, η προκαταβολή δεν βεβαιώνεται μόνο αν πληρούνται οι προϋποθέσεις φορολόγησης ως μισθωτή εργασία. Αν δεν πληρούνται, αντιμετωπίζεται ως επιχειρηματική δραστηριότητα.
Για φυσικά πρόσωπα που αποκτούν για πρώτη φορά εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, η προκαταβολή μειώνεται κατά 50%: 27,5% αντί 55%. Για νομικά πρόσωπα, η μείωση 50% ισχύει για τα τρία πρώτα οικονομικά έτη λειτουργίας, εκτός αν προέρχονται από μετατροπή ή συγχώνευση.
Η προκαταβολή που πλήρωσες με την προηγούμενη δήλωση αφαιρείται από τον φόρο της επόμενης δήλωσης. Αν είναι μεγαλύτερη από τον φόρο που προκύπτει, η διαφορά μπορεί να μειώσει το ποσό πληρωμής ή να επιστραφεί.
Δεν βεβαιώνεται προκαταβολή πάνω στον φόρο μερισμάτων 5% που παρακρατείται κατά τη διανομή. Η προκαταβολή αφορά τον φόρο εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα ή τα κέρδη του νομικού προσώπου, ανάλογα με την κατηγορία του φορολογούμενου.
Το άρθρο γράφτηκε από την ομάδα της Nerally — εξειδικευμένοι λογιστές με βαθιά γνώση του ελληνικού φορολογικού και εργατικού δικαίου.