Ο θάνατος ενός συγγενή φέρνει πολλές υποχρεώσεις που λίγοι γνωρίζουν. Μία από αυτές είναι η δήλωση φόρου κληρονομιάς — που πρέπει να υποβληθεί εντός αυστηρής προθεσμίας. Αν την αγνοήσεις, ο φόρος βεβαιώνεται με πρόσθετο κόστος και κυρώσεις.
Τρεις Κατηγορίες Κληρονόμων — Τρεις Διαφορετικοί Φόροι
| Κατηγορία | Ποιοι Ανήκουν | Αφορολόγητο |
|---|---|---|
| Α’ Κατηγορία | Σύζυγος, τέκνα, εγγονοί, γονείς | 150.000€ ανά κληρονόμο |
| Β’ Κατηγορία | Αδέλφια, θείοι, ανήψια, πεθεροί, σύζυγοι τέκνων, δισέγγονοι | 30.000€ ανά κληρονόμο |
| Γ’ Κατηγορία | Οποιοσδήποτε άλλος (πιο μακρινοί συγγενείς ή τρίτοι) | 6.000€ ανά κληρονόμο |
Ειδικό αφορολόγητο: Ο επιζών σύζυγος (μετά από 5ετή έγγαμη συμβίωση) και τα ανήλικα τέκνα δικαιούνται ειδικό αφορολόγητο 400.000€ ανά δικαιούχο — αντί του κανονικού 150.000€.
Κλίμακα Φόρου Κληρονομιάς — Α’ Κατηγορία
| Αξία κληρονομιάς (πάνω από το αφορολόγητο) | Φορολογικός συντελεστής |
|---|---|
| 0 – 150.000€ | Αφορολόγητο (ή 400.000€ για σύζυγο/ανήλικα) |
| 150.001€ – 300.000€ | 1% |
| 300.001€ – 600.000€ | 5% |
| Πάνω από 600.000€ | 10% |
Κλίμακα Φόρου Κληρονομιάς — Β’ Κατηγορία
| Αξία κληρονομιάς (πάνω από το αφορολόγητο 30.000€) | Φορολογικός συντελεστής |
|---|---|
| 0 – 30.000€ | Αφορολόγητο |
| 30.001€ – 300.000€ | 5% |
| 300.001€ – 600.000€ | 10% |
| Πάνω από 600.000€ | 20% |
Κλίμακα Φόρου Κληρονομιάς — Γ’ Κατηγορία
| Αξία κληρονομιάς (πάνω από το αφορολόγητο 6.000€) | Φορολογικός συντελεστής |
|---|---|
| 0 – 6.000€ | Αφορολόγητο |
| 6.001€ – 300.000€ | 20% |
| 300.001€ – 600.000€ | 30% |
| Πάνω από 600.000€ | 40% |
Παράδειγμα Υπολογισμού
Τέκνο κληρονομεί ακίνητο αντικειμενικής αξίας 350.000€:
| Βήμα | Ποσό |
|---|---|
| Αντικειμενική αξία ακινήτου | 350.000€ |
| Αφαίρεση αφορολόγητου Α’ κατηγορίας | –150.000€ |
| Φορολογητέα αξία | 200.000€ |
| Φόρος: 150.000€ × 1% | 1.500€ |
| Φόρος: 50.000€ × 5% | 2.500€ |
| Σύνολο φόρου | 4.000€ |
Προθεσμίες Δήλωσης
| Περίπτωση | Προθεσμία |
|---|---|
| Ο κληρονομούμενος απεβίωσε στην Ελλάδα | 9 μήνες από τον θάνατο |
| Ο κληρονομούμενος απεβίωσε στο εξωτερικό | 12 μήνες από τον θάνατο |
| Οι κληρονόμοι κατοικούν στο εξωτερικό | 12 μήνες από τον θάνατο |
Πώς Κατατίθεται η Δήλωση — myPROPERTY
Από 1/1/2023, η υποβολή δήλωσης φόρου κληρονομιάς γίνεται υποχρεωτικά ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY της ΑΑΔΕ:
- Σύνδεση στο myAADE → myPROPERTY → Δήλωση Φόρου Κληρονομιάς
- Υποβολή ξεχωριστής δήλωσης για κάθε αιτία κτήσης (εξ αδιαθέτου / εκ διαθήκης)
- Συνημμένα: ληξιαρχική πράξη θανάτου, πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, τίτλοι κυριότητας ακινήτων, τελευταία εκκαθαριστικά ΕΝΦΙΑ
Πώς Πληρώνεται ο Φόρος Κληρονομιάς
Ο φόρος κληρονομιάς καταβάλλεται σε 12 ίσες διμηνιαίες δόσεις, με ελάχιστο ποσό δόσης 500€. Αν ο κληρονόμος είναι ανήλικος, ο αριθμός δόσεων διπλασιάζεται (24 δόσεις).
Δεν υπάρχει η δυνατότητα εφάπαξ εξόφλησης με έκπτωση, όπως ισχύει για τον φόρο εισοδήματος.
Συχνές Ερωτήσεις
Η δήλωση μπορεί να υποβληθεί και εκπρόθεσμα, αλλά επιβαρύνεται με πρόστιμα. Ο φόρος βεβαιώνεται κανονικά αλλά προστίθεται πρόσθετη επιβάρυνση για κάθε μήνα καθυστέρησης.
Ναι. Κάθε περιουσιακό στοιχείο του αποθανόντος υπόκειται σε φόρο κληρονομιάς — ακίνητα, μετοχές, καταθέσεις, οχήματα, και κάθε άλλο αγαθό αξίας. Οι τραπεζικές καταθέσεις αποτυπώνονται αυτόματα μέσω διασύνδεσης ΑΑΔΕ-τραπεζών.
Ναι. Η αποποίηση κληρονομιάς πρέπει να γίνει εντός 4 μηνών από τον θάνατο (ή 12 μηνών αν ο κληρονόμος είναι ανήλικος ή διαμένει στο εξωτερικό). Γίνεται με δήλωση στη Γραμματεία του αρμόδιου Ειρηνοδικείου.
Το κληρονομηθέν ακίνητο που αποτελεί πρώτη κατοικία του κληρονόμου απαλλάσσεται, εφόσον ο κληρονόμος δεν έχει λάβει στο παρελθόν άλλη απαλλαγή και το ακίνητο πληροί τις προϋποθέσεις επιφάνειας και αξίας.
Ναι, από την επόμενη χρονιά. Υποβάλλεις δήλωση Ε9 εντός 30 ημερών από την αποδοχή της κληρονομιάς για να καταχωρηθεί το ακίνητο στα στοιχεία σου.
Το άρθρο γράφτηκε από την ομάδα της Nerally — εξειδικευμένοι λογιστές με βαθιά γνώση του ελληνικού φορολογικού και εργατικού δικαίου.